Thứ Hai, 3 tháng 11, 2025

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 164

 

Truyện Tình Hai Họ Dương Hà

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 2

 

“Lý tri Niên thần kỳ đạo hạnh

Lão Tử xưa thanh bạch lương tri

Thiên thu cánh hạc vân vi

Thuận theo tạo hóa tu trì thần tiên“

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 163

 

“Truyện Tình Hai Họ Dương Hà“ là một tác phẩm truyện thơ song thất lục bát dài của tôi phỏng theo, cảm xúc theo tập thơ lục bát dài của cụ Nguyễn Đình Chiểu có tên là“ Dương Từ Hà Mậu“ sáng tác vào khoảng cuối thế kỷ 19. Theo tôi cụ Nguyễn Đình Chiều làm thơ về Lục Vân Tiên rất có giá trị nhưng Dương Từ Hà Mậu cụ lại đả phá đạo Gia Tô. Cụ cho rằng người công giáo theo Tây xâm chiếm Việt Nam nên trong Văn Tế Nghĩa Sĩ Cần Giuộc Cụ lại ủng hộ nghĩa quân quá khích thành khủng bố đốt cả nhà dạy Đạo.
“ Hỏa mai đánh bằng rơm con cúi, cũng đốt xong nhà dạy đạo kia; gươm đeo dùng bằng lưỡi dao phay, cũng chém rớt đầu quan hai nọ“. Những người nông dân bất bình dưới ách cai trị của Pháp vùng lên đánh đuổi chúng là đúng, nhưng nhà dạy đạo chỉ gồm các Xơ, trẻ mồ côi và các giáo dân hiền lành thì tội tình gì mà cũng phóng hỏa thiêu trụi ?

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 162

 

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“Video 34”

 

Đây là video cuối cùng trong tập thơ song thất lục bát Trung Hiếu Nghĩa Hiệp của tôi. Thật ra khi tôi viết bài bình giảng này nghệ sĩ Thu Hà vẫn chưa diễn ngâm. Nhưng tôi cứ viết sẵn để đó, lúc nào có cơ hội thiên thời địa lợi nhân hòa, có thời gian, tâm trạng thoải mái vui vẻ thì ngâm. Không việc gì mà phải hấp tấp vội vàng, không vì tiền, không vì lơị, không vì danh mà tấm lòng ta chỉ hướng tới tha nhân, cho tương lai muôn đời con cháu, cho nền văn hoá ngôn ngữ tiếng Việt. Triết gia Hegel đã từng lấy thước đo cho quân tử và tiểu nhân, kẻ lương thiện và bầy ma quỷ:

-” Mình vẫn là mình trong mọi hoàn cảnh chống lại mình”

Nói như nhà văn nhà thơ từng nghiên cứu sâu về môn triết học Paul Nguyễn Hoàng Đức:

” Tha trong từ tha nhân, nghĩa là người khác. Khi ta không chịu trách nhiệm về mình, ta thành suy đồi, rồi ta tha hóa. Một cây viết, một bình luận ngắn, một phàn nàn kêu ca phê phán chê trách người khác mà không chịu trách nhiệm về những điều mình viết mà lấy tập thể ra để hòa đồng thì làm sao mà chẳng tha hóa”

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 161

 

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“Video 33”

 

Lục vân Tiên và các tướng lãnh nhất là Hớn Minh và Vương Tử Trực đã lập được chiến công hiển hách, đánh bại đội quân xâm lăng cướp biển tinh nhuệ có tên Cốt Đột biết dùng tà thuật sai ma khiến quỷ, nhưng cũng bị đại nguyên soái Lục vân Tiên chém rụng đầu. Nhà vua và quần thần lớn bé đều rất cảm kích thán phục. Vua ra chiếu chỉ bình Oa đại cáo cho khắp thiên hạ biết, và cho quân cấm vệ hộ tống quan trạng về quê hương vinh quy bái tổ. Vì khi đỗ trạng nguyên Lục vân Tiên phải cầm quân ra trận, không có điều kiện trở lại quê nhà.

 

“Khải hoàn ca vi vu gió thổi

Thành Tràng An công tội phân minh

Thong dong tính chuyện ân tình

Trạng Nguyên xa giá triều đình chuẩn y

Thứ Năm, 2 tháng 10, 2025

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 160

 

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 31“

 

“Quân tập hậu cắm dùi lưng giặc

Rắn mất đầu tan tác chim muông

Tinh binh ào ạt tấn công

Qua Oa vỡ mật núi sông kinh hoàng“

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 159

 

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 30“

 

Tôi thấy cụ Nguyễn đình Chiểu xây dựng hình tượng nhân vật Hớn Minh này rất giống với nhân vật Lỗ Đạt tức Hoa hòa thượng Lỗ Trí Thâm bên Tàu do cụ đọc truyện Thủy Hử nghĩa là “Bến Nước“ của nhà văn Thi Nại Am bằng chữ Hán, thời đó vào đầu thế kỷ 19 cả Tàu và Việt Nam chưa có tiểu thuyết kiếm hiệp võ lâm của Kim Dung nên hình ảnh các nhà sư trong Thiếu Lâm tự theo phiên âm la tinh gọi là Shao Lin còn vắng bóng.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 158

 

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 29“

 

Cám ơn người em gái của tâm hồn thi ca, Thu Hà ngâm thơ quá tuyệt vời, như em đang ngâm thơ cho các bậc đại trí đại giác trong chùa, cho các bậc tao nhân mạc khách học giả thì ngâm như vậy là hay nhất. Cứ nhẹ nhàng mà ngâm, thủ thỉ tâm tình ngâm nga và còn có ý nghĩa cả đọc truyện đêm khuya. Các vị đó sẽ có cơ hội lắng nghe thưởng thức ý nghĩa từng câu chữ. Anh thấy hay nhất là đoạn đọc thơ, mặc dù đoạn này chiếm tỷ lệ rất ít trong các video, chính đoạn này người nghe mới cảm thấy cái chí khí anh hùng can đảm và tấm lòng vì nước vì dân của ba chàng dũng tướng Lục vân Tiên, Hớn Minh và Vương tử Trực, mới thấy hết cái đoan trang tiết hạnh của người con gái miền Nam nói riêng và người con gái Việt Nam nói chung. Tuy rằng cốt truyện sảy ra ở bên Tàu cụ thể là nước Sở, nhưng tác giả thơ viết về cuộc đời nhân vật chính là chàng Lục vân Tiên này, thì cả hai đều là người Việt Nam, tiền bối là người miền Nam còn kẻ vạn bối là dân Bắc Kỳ chánh hiệu con nai vàng đất tổ Hùng Vương. Còn ngâm cho những kẻ vô học tai trâu thì phải gào thét rầm rộ. Đáng tiếc số đông vào nghe thơ chỉ là những cái tai trâu, họ không cần lắng nghe và hiểu hết ý nghĩa câu thơ, họ hoàn toàn dốt đặc về nghệ thuật. Quan điểm của anh Lu Hà là nghệ thuật vị nghệ thuật hay nghệ thuật tất cả là chỉ vì cái hay cái đẹp của nghệ thuật chân thiện mỹ, văn hóa tinh thần và tâm hồn để sống làm người đúng nghĩa không chỉ vì nhu cầu bắt cơm manh áo tầm thường hay giàu sang phú quý. Còn quan điểm nghệ thuật vị nhân sinh là thơ ca nhạc họa viết ra sáng tạo ra để phục vụ quảng đại số đông, phải hạ tầm nghệ thuật kỹ sảo trí năng xuống thấp nhất để phù hợp với trình độ số đông quần chúng thất học, xô bồ chợ búa làm sao cho họ vui họ cười, họ gào thét điên loạn, họ a dua theo bầy đàn để dễ sai khiến. Vì vậy chắc chắn thơ Thu Hà ngâm tặng anh Lu Hà và cả những bài bình giảng của anh Lu Hà sẽ ít người đọc và ít người like công khai. nhưng không hiểu tại sao Facebook thường xuyên thông báo cho anh Lu Hà biết số lượng người truy cập rất đông chỉ loáng vài phút đã có hàng trăm người vào nghe. Nên Thu Hà cứ yên tâm mà ngâm, nếu có một số người kêu ca là Thu Hà ngâm thơ nhẹ nhàng quá, không đủ âm lượng nhét đầy hai lỗ tai họ thì em đừng quan tâm. Mục đích chính em ngâm thơ tặng anh Lu Hà và các bậc tao nhân bạn hữu như anh Nguyễn Thanh Hoàng nghe hay cho những cái tai trâu vào nghe ké kia?